ELEKTRİKLİ OTOMOBİL PAZARINDA NELER OLUYOR?

Gökhan VATANSEVER yazdı.

İki üç gündür konuyu gündemden indirmeye çalışanları, gündemde tutmaya çalışanları eleştirenleri ve hatta dalga geçerek küçük düşürmeye çalışanları hayretle takip ediyorum. Siz konuyu çok yanlış anlamışsınız arkadaş öncelikle bunu belirtelim.

Benim ve muhtemelen benimle benzer düşünenlerin fabrika neden yapılmadı diye bir derdimiz yok.

Konu fabrikanın neden yapılmadığı vs değil. Zaten ilerleme ortada. Gereğini gerekli merciler yapacaktır. Evet kıyısından köşesinden otomotivin içinde olan birisi olarak ülkede ihraç edilecek otomobil sayısı günden güne azalırken yeni yatırımlar hepimizi mutlu eder ama konu bu değil

Avrupalı markaların da fabrikaları yok, onlar satarken neden laf edilmiyor diyorsunuz. Bu sorunun da cevabı aynı. Devlet otoritesi ona da izin vermiş. O markaların fabrikasının olmaması da bizi bağlamıyor tüketici olarak.

Şimdi sizlere bazı markalar sayacağım. Neta, Skywell, Leapmotor, Nieve, Seres. Bu markaları hatırlıyor musunuz?

Tümü elektrikli araç markası. Bu markaların hiçbirisinin ülkemizde ürerimi yok. Ama bir kısmı hatırı sayılır araç satmıştı. Sonra ne oldu da bu markalar artık hayatımızda yok? Az sonra oraya geleceğim.

Şimdi başka bir markadan bahsedeyim size. MG markasını bilirsiniz. SAIC grubunun sahip olduğu ülkemizde pandemi döneminde Chery ile birlikte en çok araç satan Çin markası. Bu markanın da MG4 ve ZS gibi elektrikli iki aracı vardı. Plugin HS modeli de mevcuttu, Plugin ötvsi inince kısıtlı sayıda yeni kasa HS Plugin 4×4 araç geldi. Sonra bu modeller ne oldu?

Ona da az sonra değineceğim

Lynk&Co markasını duydunuz mu hiç? Geely grubunun gençlere dönük markası 01 isimli Plugin modeli aslen Volvo XC40 ile paylaştığı altyapısıyla hayet makul bir premium seçenek olacakken henüz birkaç örnek satabilmişken ilk parti sonrası marka satışlarını durdurdu. Üstelik İstanbul’da genel müdürlüğe kadar açmışken

Daha farklı bir markaya geçiyoruz. Subaru Solterra’yı hatırlar mısınız? 4×4 ama 160 kw toplam güçle %10 ötvde Japon teknolojisinin temsilcisiydi. Kardeşi Toyota Bz4x gelmese de Solterra gelmişti ve az miktarda da olsa satılmıştı. Sonra bu aracın da aatışı ülkemizde durdu.

Şimdi büyüklere geçelim mi?

Ülkemizde yatırımı bulunan Renault grubunun Dacia markasına ait küçük şehir otomobili Spring’i hatırladınız mı? Bizde yüksek bir kar marjıyla satılmasına rağmen fena bir satış yakalamamıştı. Sonra bir anda ülkemizde satışı durdu.

Yada biraz daha büyüklere geçelim Ford markasının ülkemizdeki yatırımlarını sanırım konuşmaya gerek yok. Peki Mustang Mach-E’yi duydunuz mu? Amerika’dan yüksek gümrükle de olsa gelen bir araçtı. Sonra birden devamı kesildi. Hatırlıyorsunuz değil mi?

Şimdi gelelim mevzuya. Yukarıda saydığım araç modellerin tamamı (2023 model elde kalmışlar hariç) bugün bayileri tarafından satılamıyor. Peki neden satılamıyor? Üretimden mi kalktılar? Markalar getirmekten mi vazgeçtiler? Hayır tabii ki.

Tüm olay ilk olarak 29 Kasım 2023 de Resmi Gazetede yayınlanan BAZI ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN İTHALİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (İTHALAT: 2023/22) başlıklı tebliğle başladı. İncelemek isteyenle için https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/11/20231129-6.htm

Daha sonra bu tebliğ 20 Eylül 2024 de Resmi gazetede yayınlanan BAZI ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN İTHALİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (İTHALAT: 2024/22)’DE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ ile Plugin Hibrit araçları da kapsayacak şekilde genişletildi. İncelemek isteyenler için https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/09/20240920-6.htm

Peki bu tebliğler ne diyor? En basit antımla son değişikliği de içine alacak şekilde genellersek Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde AB ülkeleri ve Serbest Ticaret Anlaşması imzalanmış ülkeler dışından gelen elektrikli ve şarj edilebilir hibrid tüm araçlar için.

Buraya kadar herşeyi anladıysak sihirli soruya gelelim. Manisa’da yatırım yapacak/yapması beklenen markanın Plugin yada elektrikli olmayan bir modeli var mı? Bildiğim kadarıyla yok. Peki TEŞVİK belgesi olmasa bu araçları satabilir mi? Umarım yatırım iptal olmaz, umarım teşvik de iptal olmaz. Ayrıca kapora yada ödemenin tamamını yapmış herkes aracını alır ve kullanır ümidim var.

Fakat biz tüketicinin dikkatini bu noktaya çekmeye çalıştıkça konuyu Tesla’nın fabrikası var mı? Stellantis fabrikası var mı seviyesine getirenler. Devlet fabrikanın takipçisidir bize mi düştü bunu takip etmek diyenler işte ya bu anlattıklarımı bilmiyorlar yada bilmezden geliyorlar.

Oysa aracın gümrük sorunu olduğu açıklamasını biz değil, bilabedel savunuculuğunu yaptığınız ve sizin yada başkasının savunmasına asla ihtiyacı olmayan markanın bayileri kendileri yapıyorlar. 2 haftadır gündeme taşımaya çalıştığımız ödememi yaptım, kaporamı verdim, araçtan haber yok mesajlarını birileri uydurmadıysa bizler de yazmadıysak, bu mesajlara sizlere de ulaşıyorsa….

Akledenlerden olmanız dileğiyle…